BIR CHO‘MICHLI EKSKAVATORLAR PO‘LAT SIM ARQONLARINI DOIMIY MOYLASH TIZIMINI ISHLAB CHIQISHNI ILMIY ASOSLASH
Аннотация
Mazkur maqolada EKG-10 turidagi bir cho‘michli karyer ekskavatorlarida qo‘llaniladigan ko‘tarish po‘lat sim arqonlarining ishlash sharoiti, ishqalanish jarayonlari va yeyilish intensivligi tahlil qilingan. Ekspluatatsiya jarayonida po‘lat sim arqonlar yuqori tortish kuchlari, dinamik yuklanishlar, tashqi muhit ta’siri hamda yetarli moylanmaslik natijasida tez yeyilishi aniqlangan. Ayniqsa, ko‘tarish bloklari va bosh shkivlar orqali harakatlanish vaqtida simlar orasida ichki ishqalanish kuchlari ortishi natijasida mahalliy qizish, metall charchashi va sim tolalarining uzilishi sodir bo‘lishi kuzatildi. Tadqiqot davomida po‘lat sim arqonlarni moylashning to‘rt xil holati, yangi moylangan, kam moylangan, moylanmagan va davriy ravishda tomchilatib moylanadigan holatlari qiyosiy tahlil qilindi. SolidWorks Simulation dasturi yordamida arqonda hosil bo‘ladigan kuchlanishlar, kontakt bosimi, ishqalanish koeffitsiyenti va yeyilish zonalari raqamli modellashtirildi. Tahlil natijalariga ko‘ra, moylanmagan holatda ishqalanish koeffitsiyenti 0,25 gacha oshishi, yeyilish intensivligi esa 3–4 barobar ortishi aniqlandi. Davriy tomchilatib moylash usuli qo‘llanilganda esa ishqalanish koeffitsiyenti 50–60 % ga kamayishi, yeyilish jarayonining sezilarli pasayishi hamda arqon xizmat muddatining 40–70 % gacha uzayishi kuzatildi. Shuningdek, maqolada ko‘tarish arqonlari uchun avtomatik tomchilatib moylash tizimining konstruktiv sxemasi taklif qilinib, uning ishlash prinsipi, texnik parametrlari va ekspluatatsion samaradorligi baholandi. Olingan natijalar asosida doimiy moylash tizimini joriy etish ekskavatorning ishonchliligi, texnik tayyorgarlik koeffitsiyenti va umumiy ish unumdorligini oshirishga xizmat qilishi ilmiy jihatdan asoslab berilgan.
Об авторах
Список литературы
Toshov, J. B., Rabatuly, M., Khaydarov, S., Kenetayeva, A. A., Khamzayev, A., Usmonov, M., & Zheldikbayeva, A. T. (2026). Methods for analysis and improvement of dynamic loads on the steel wire rope holding the boom of steel wire rope excavators. Kompleksnoe Ispolzovanie Mineralnogo Syra= Complex use of mineral resources, 339(4), 87-96.
Атакулов, Л. Н., Хайдаров, Ш. Б., Усмонов, М. З., & Элбеков, Ж. У. (2022). Theory of forces influencing the process of excavator bucket operation. In X Юбилейной международной научно-практической конференции, посвященной «Институт высоких технологий» актуальные проблемы урановой промышленности (pp. 24-26).
Buri Toshov, Akbar Khamzayev, Shaxlo Namozova. Development of a circuit for automatic control of an electric ball mill drive// AIP Conference Proceedings 2552, 040018 (2023);
Abduazizov Nabijon Azamatovich, Muzaffarov Amrillo, Toshow Jawahir Burievich, Juraev Rustam Umarxanoxich, Zhuraev Akbar Shavkatovich. (2020). A Complex of methods for analyzing the working fluid of a hydrostatic power plant for hydraulic mining machines. International Journal of Advanced Science and Technology, 29 (5s), 852 - 855.
Florea, V. A., & Toderaș, M. (2024). Efficiency of maintenance activities in aggregate quarries: a case study of wear parts on loaders and excavators. Applied Sciences, 14(17), 7649.
Malafeev, S. I., Novgorodov, A. A., & Konyashin, V. I. (2020, October). Bench tests of the quarry excavators main electric drives. In 2020 XI International Conference on Electrical Power Drive Systems (ICEPDS) (pp. 1-5). IEEE.
Kryuchkov, A., & Serhiienko, M. (2025, March). The system of time characteristics and its influence on the excavation process in quarries. In IOP Conference Series: Earth and Environmental Science (Vol. 1481, No. 1, p. 012018). IOP Publishing.
Tytiuk, V., Khandakji, K., Sivyakova, G., Karabut, N., Chornyi, O., & Busher, V. (2021). Determining the parameters of the trajectory of the bucket of mining quarries excavators. In E3S Web of Conferences (Vol. 280, p. 05013). EDP Sciences.
Zhuraev, A.S., Turdiyev, S.A., Jurayev, S.T., Salimova, S.S.Q. Characteristics of packing gland seals in hydraulic systems of quarry excavators and results of comparative analysis of experimental tests Vibroengineering Procedi., 2024, 54, страницы 252–257. https://doi.org/10.21595/vp.2024.24051
Zokhidov, O.U.; Khoshimov, O. O.; Khalilov, Sh. Sh. Experimental analysis of microges installation for existing water flows in industrial plants. III International Conference on Improving Energy Efficiency, Environmental Safety and Sustainable Development in Agriculture (EESTE2023), E3S Web of Conferences, Volume 463, id.02023. October 2023. DOI: 10.1051/e3sconf/202346302023
Khamzaev Akbar, A., Toshov Buri, R., Niyetbayev Arislanbek, D. Improvement of soft starter circuit for high-voltage and high-power asynchronous motors. Proceedings of SPIE - The International Society for Optical Engineering, 2023, 12616, 126160U. https://doi.org/10.1117/12.2675694
Toirov, O., Pirmatov, N., Khalbutaeva, A., Jumaeva, D., Khamzaev, A. Method of calculation of the magnetic induction of the stator winding of a spiritual synchronous motor. E3S Web of Conferences., 2023, 401, 04033. https://doi.org/10.1051/e3sconf/202340104033
Khamzaev, A., Mambetsheripova, A., Nietbaev, A. Thyristor-based control for high-power and high-voltage synchronous electric drives in ball mill operations/ E3S Web Conf. Volume 498, 2024/ III International Conference on Actual Problems of the Energy Complex: Mining, Production, Transmission, Processing and Environmental Protection (ICAPE2024) DOI: https://doi.org/10.1051/e3sconf/202449801011
Akbar, K., Javokhir, T., Lazizjon, A.,Umidjon, K., Muhammad, I. Improvement of Soft-Start Method for High-Voltage and High-Power Asynchronous Electric Drives of Pumping Plants. AIP Conference Proceedings., 2024, 3152(1), 040006. https://doi.org/10.1063/5.0218899
Akbar, K., Sadovnikov, M., Toshov, B., Rakhmatov, B., Abdurakhmanov, U. Automation measures for mine fan installations. Proceedings of SPIE - The International Society for Optical Engineering., 2024, 12986, 129860R. https://doi.org/10.1117/12.3017728
Mislibaev I.T., Makhmudov A.M., Makhmudov Sh.A. Theoretical generalisation of functioning modes and modelling of operational indicators of excavators. // Mining information-analytical bulletin. - 2021. №1. с. 102-110. DOI: 10.25018/0236-1493-2021-1-0-102-110
Как цитировать

Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution-NonCommercial-NoDerivatives» («Атрибуция — Некоммерческое использование — Без производных произведений») 4.0 Всемирная.